الزامات نظارت بر برنامه هاي توسعه
الزامات نظارت بر برنامه‌هاي توسعه

يكي از مأموريت‌هاي اصلي سازمان برنامه و بودجه كشور، نظارت بر اجراي برنامه‌هاي توسعه و بودجه دولت مي‌باشد. اين سازمان اعمال نظارتي خود را در حوزه برنامه‌هاي توسعه، با تهيه گزارش‌هاي نظارتي سالانه اعمال مي‌نمايد و در حوزه بودجه نيز، قبل از تدوين بودجه، حين اجرا و پس از آن اعمال نظارت مي‌كند. اساساً ابعاد نظارتي سازمان در حوزه برنامه‌ريزي و بودجه‌ريزي مي‌بايست با يكديگر ارتباط منسجم و هماهنگي داشته و در راستاي يكديگر باشد. در اين قسمت اجمالاً به انواع نظارت‌هايي كه براي سازمان برنامه و بودجه متصور خواهد بود پرداخته شده است:

  • 1-اعمال نظارت مالي در حوزه بودجه ريزي از طريق كنترل عملكرد دستگاه‌هاي اجرايي و انطباق با قوانين و مقررات و موافقت‌نامه‌هاي مبادله شده با سازمان : اين نظارت شامل كليه كنترل‌هايي است كه قبل و بعد از وصول و مصرف منابع مالي صورت مي‌پذيرد و مشروعيت تحصيل و مصرف منابع را در راستاي ايفاي مسئوليت پاسخگويي مالي كنترل مي‌نمايد. به اين معني كه سازمان صحت هزينه كرد اعتبارات دستگاه‌ها را با قوانين و مقررات جاري و موافقت‌نامه‌هاي مبادله شده بررسي نموده و نسبت و گزارش‌هاي لازم را تهيه نمايد. در اين نوع نظارت تنها به مشروعيت و قانوني هزينه كردن اعتبارات تخصيص يافته توجه مي‌گردد و عموماً با اقدامات سازمان حسابرسي، ديوان محاسبات و ذي‌حساب‌هاي دستگاه‌ها در يك راستا قرار گرفته است.
  • 2-اعمال نظارت عملياتي: اين نظارت مجموعه فعاليت‌ها و فرآيندهايي است كه در راستاي پاسخگويي عملياتي، دستگاه‌هاي اجرايي را ملزم به ارائه گزارش‌هايي مي‌نمايد تا از طريق آن صاحبان حق را در مورد ميزان دستيابي به اهداف عملياتي از قبل تعيين شده در ابعاد اثربخشي عمليات، كارايي عمليات و رعايت صرفه و صلاح اقتصادي در عمليات متقاعد نمايد. بدين منظور كه سازمان، برنامه‌ - فعاليت و برنامه- طرح‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي (عمليات دستگاه) را مورد بررسي و ارزيابي قرار داده و در خصوص اثربخشي اين برنامه‌ها و رعايت صرفه و صلاح دولت در اجراي آن اظهار نظر مي‌نمايد. عموماً برنامه‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي كشور به همراه قيمت تمام شده هريك از فعاليت‌ها در قانون بودجه كل كشور درج مي‌گردد و تعيين قيمت تمام شده براي اين برنامه فعاليت‌هاي يكي از پيش نيازهاي اعمال اين نوع نظارت مي‌باشد.
  • 3-اعمال نظارت راهبردي : عبارت است از فعاليتي مستمر، منظم و هدفمند كه اثربخشي سياست‌گذاري‌ها و برنامه‌هاي تدوين شده را با استفاده از معيارها و شاخص‌هاي مناسب تعريف شده و مطابقت با نتايج حاصل از نظارت عملياتي و ارزيابي عملكرد دستگاه‌هاي اجرايي مورد بررسي قرارداده و نتيجه را براي اصلاح و بهبود برنامه‌ها و سياست‌ها بكار مي‌گيرد. فرض كنيد دستگاه‌هاي اجرايي اعتبارات تخصيص يافته را مطابق قوانين و مقررات هزينه نموده و عمليات و برنامه و فعاليت‌هاي خود را هم مطابق دستور العمل‌ها و قواعد تنظيم نموده و كارايي و اثربخشي و صرفه و صلاح اقتصادي دولت را هم مراعات نموده‌اند اما همه‌اي اين اقدامات صورت گرفته مي‌بايست پاسخ به يك پرسش اساسي را براي ما روشن سازد؟ دولت تمام هزينه و اقدامات و برنامه‌ها را صورت داده «كه چي بشه؟» در اينجا دستگاه‌هاي اجرايي مي‌بايست گزارش ميزان تحقق اهداف برنامه‌هاي توسعه را براي سازمان روشن نمايند و مشخص كنند با اين هزينه‌ها و برنامه‌ها و عمليات صورت گرفته به چه ميزان از اهداف مقرر در برنامه‌هاي توسعه را محقق نموده‌اند.

اصولاً تا زماني كه بين برنامه‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي، اعتبارات دريافتي از قوانين بودجه سنواتي و اهداف برنامه‌هاي توسعه ارتباط منطقي و شفافي برقرار نگردد و مراحل نظارت مالي و نظارت عملياتي به نحو مناسبي اعمال نشوند، نظارت راهبردي و ارزيابي ميزان موفقت برنامه‌هاي توسعه ممكن نخواهد بود. بديهي است گزارش‌هايي كه بدون طي اين مراحل تدوين شوند نيز، قابليت اتكاء و استناد را نخواهند داشت.

تمامي حقوق اين سايت متعلق به سازمان برنامه و بودجه كشور بوده و استفاده از  مطالب آن با ذكر منبع بلامانع است.
Powered by Tetis PORTAL